Znana z dzisiejszych czasów polichromia pokrywająca wnętrze starego kościółka to dzieło zaprojektowane przez ks. Stanisława Foxa a wykonane w 1937 roku przez malarza Pawła Pałkę. Również ołtarze, główny oraz oba boczne są dziełem innego twórcy – Zygmunta Walaszka z Krakowa a wykonane zostały w roku 1907. W 1994 r. Kościół pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusowego został wpisany w rejestr zabytków i pozostawiony jako świadectwo religijności ludu podhalańskiego.

                             KULTURA I FOLKLOR

                       Opisując dzieje Bukowiny nie sposób nie wspomnieć osoby Franciszka Ćwiżewicza, od 1922 roku kierownika szkoły. Nie było chyba takiej inicjatywy w Bukownie ani takiego komitetu, w którym nie uczestniczyłby Ćwiżewicz. Lata, w których mieszkał w Bukowinie to czasy, kiedy wszelkie przedsięwzięcia organizowane były w czynie społecznym. Wyrzeczenia finansowe jakie musiały ponieść ubogie rodziny bukowiańskie były ogromne. Ale Ćwiżewicz był wielkim społecznikiem i potrafił w mieszkańcach wsi wskrzesić ogień walki o poprawę warunków życia. Za główny cel postawił sobie wybudowanie stałej placówki kulturalnej. W 1924 roku stanął na czele Komitetu Budowy Domu Ludowego. Budowa trwała cztery lata i był to nie lada wysiłek finansowy dla biednej wsi. Dzięki wsparciu i zaangażowaniu Ćwiżewicza niedokończony budynek, jeszcze bez okien i dachu,  już w roku rozpoczęcia budowy w 1928, zaczął służyć jako placówka kultury. Znalazł w nim swoją siedzibę utworzony przez Michalinę Ćwiżewiczową (żonę Franciszka) Teatr i Chór Włościański, w nim odbywały się liczne przedstawienia i występy, posiady, wieczornice i zebrania wiejskie. Dom Ludowy stał się centrum skupiającym ludzi światłych, dążących do dalszego rozwoju wsi. O inicjatywach małżeństwa Ćwiżewiczów Anna Biedowa pisze:

„Sporty, przedstawienia, różne kursy urządzali

i bogatsze , sprawniejsze życie zgotowali,

Nie poprzestał jednak tylko na tym, lecz zdążał do tego,

żeby wieś wyprowadzić z ubóstwa lichego.

Zrobić z Bukowiny wieś piękną, turystyczną,

Rozsławić po całej Polsce, nawet za granicą”

 fragm. Jak to Franciszek Ćwiżewicz w Bukowinie gazdował 

                      W latach trzydziestych Bukowina stawała się coraz modniejszą miejscowością turystyczną. Obok wspaniałych widoków dużą atrakcją stał się powstały w 1923 roku i działający pod kierownictwem Michaliny Ćwiżewiczowej Teatr. Każda premiera Teatru była wielkim wydarzeniem. Bilety na poszczególne spektakle sprzedawały się błyskawicznie. Początkowo teatr wystawiał sztuki o tematyce góralskiej, później także przeniesione na góralskie realia oraz język sztuki Szekspira czy Moliera. Wielkim sukcesem Teatru była współpraca z wybitnym reżyserem Adamem Hanuszkiewiczem, która zaowocowała sfilmowaniem i przeniesieniem sztuki Zatraceniec na ekran telewizyjny.

                      Po śmierci Ćwiżewicza, w  1959 roku, w uznaniu za zasługi w rozwoju wsi, Dom Ludowy przyjął jego imię. Obecnie Dom Ludowy jest organizatorem i koordynatorem wielu imprez i przedsięwzięć mających za zadanie wypełnianie motta pierwszego po Ćwiżewiczu prezesa Domu Ludowego Józefa Pitoraka. Pitorak o ludziach w Bukowinie pisał: 

„Bo lud twardsy jak skała! Mocniyjsy jak smreki 

obycajów góralskik nie popusci na wieki” 

 fragm. Pod nasymi Tatrami

                       Na straży obyczajów góralskich stoją działające przy Domu Ludowym zespoły regionalne Orlęta, Mali Wierchowianie oraz Wierchowianie. Amatorski Zespół Teatralny, Szkoła Ginących Zawodów Folkloru i Sztuki Ludowej , Międzywojewódzki Sejmik Wiejskich Zespołów Teatralnych czy znane w całej Polsce regionalne imprezy Góralski Karnawał  i Sabałowe Bajania – dzięki tym inicjatywom Bukowina jest dziś znana jako miejsce kultywowania tradycyjnego folkloru góralskiego.

                       Góralski Karnawał (ogólnopolski konkurs grup kolędniczych i konkurs tańca zbójnickiego oraz góralskiego) po raz pierwszy został zorganizowany w 1973 roku z inicjatywy ówczesnego Prezesa Domu Ludowego, znanego twórcy ludowego Józefa Koszarka. Od samego początku podczas imprezy odbywały się wyścigi kumoterek – dawnych dwumiejscowych sań góralskich, bieg kobiet i mężczyzn w strojach staroświeckich oraz zawody strzeleckie. Później do programu festiwalu dołączono wyścigi furmanów na saniach góralskich oraz przejazd zaprzęgami paradnymi. Jury oceniające uczestników poszczególnych kategorii to etnografowie, etnomuzykolodzy, dialektolodzy, znawcy i miłośnicy góralskiej kultury. W tym miejscu warto wspomnieć o zaszczycie jakiego dostąpiła Bukowina, gdy dzięki właśnie Góralskiemu Karnawałowi, w 1996 roku jako pierwsza miejscowość w Polsce została przyjęta do Europejskiej Fundacji Miast Karnawałowych (FECC).

                       Sabałowe Bajania swoje korzenie mają w góralskiej tradycji gawędziarstwa, umiłowania tańca i śpiewu. Organizowane są w Bukowinie nieprzerwanie od 1967 roku. Jej pomysłodawcą był ówczesny prezes Domu Ludowego – Józef Pitorak, który miał świadomość, iż nie pielęgnowana tradycja kulturowa szybko zostanie zapomniana. Pomysł zoorganizowania konkursu gawędziarzy i instrumentalistów, występów zespołów regionalnych oraz przedstawień teatralnych okazał się być świetnym sposobem na ocalenie od zapomnienia spuścizny kulturowej Podhala.  Z roku na rok impreza rozrastała się zasięgiem i  programowo,  przybywało miłośników Sabałowych Bajań. Dziś  to wielkie święto folkloru, które na stałe wpisało się w klimat wsi.

                       Od 1999 r. w Domu Ludowym działa Szkoła Ginących Zawodów, niecodzienny projekt, mający na celu ocalić od zapomnienia tajniki zanikających już rzemiosł sztuki ludowej m. in. snycerki, kowalstwa, garncarstwa, haftu, malarstwa na szkle.

                             NOWE OBLICZE BUKOWINY

                       W 2008 roku w Bukowinie otwarto jeden z najnowocześniejszych kompleksów basenów termalnych w Europie - Terma Bukowina. To niezwykłe centrum dysponujące 12 basenami wewnętrznymi i zewnętrznymi od początku działalności przyciąga rzesze turystów, znajdujących tu rozrywkę w szybkim nurcie Łostrego Śwungu i Wartkiej Ruły oraz relaks w ramionach Łozpolonej Maryny czy na strunachBoniora Basisty. Od niedawna Bukowina może poszczycić się także bardzo nowoczesnym, czterogwiazdkowym hotelem. Terma Bukowina wybudowała hotel, który dysponuje ponad 150 pokojami i apartamentami, restauracją widokową, kręgielnią oraz kawiarnią. Dzięki zapleczu kongresowo - biznesowym oraz centrum Spa Hotel Bukowina ma szansę stać się godnym konkurentem dla wiodącego dotąd prym w przyjmowaniu gości biznesowych, Zakopanego.

                       Bukowina to także miejscowość dysponująca fantastycznymi warunkami do uprawiania turystyki zimą. Początków sportów zimowych w Bukowinie Tatrzańskiej należy dopatrywać w rozrywce dzieci z czasów, gdy narty i łyżwy były wyłącznie domowej roboty i gdy największą zimową atrakcją była piesza wyprawa na Głodówkę, z której przez Krzyżówkę na dół do wsi, zjeżdżało się na sankach z niewiarygodną prędkością ( „pruło na łeb na szyję”! by oddać prawdziwość wspomnień mieszkanki Bukowiny) ale na szczęście dziś dla amatorów sportów zimowych Bukowina przygotowała nowoczesną formę rozrywki, w postaci 22 naśnieżanych i oświetlonych wyciągów o zróżnicowanym stopniu trudności, z największą koleją krzesełkową usytuowaną na Rusińskim Wierchu.

                       Fani turystyki górskiej często wybierają Bukowinę jako bazę wypadową w Tatry. Tym, którym zdrowie nie pozwala na wysokogórskie wycieczki Bukowina pozwala nacieszyć się widokami granitowych szczytów. Punkty widokowe warte polecenia to niewątpliwie taras Karczmy Szymkówka czy Schronisko Polana Głodówka.

Literatura:

Pitorak Józef, Koszarek Józef, Sztokfisz Franciszek, Bukowiańskie nuty, Dom Ludowy, Bukowina Tatrzańska 2005

Ładygin Zbigniew, Bukowina i Białka Tatrzańska dla Ciebie ,Firma Artystyczna Juras, Zakopane 1996

Skorupa Andrzej, Zabytkowe kościoły Skalnego Podhala, Oficyna Podhalańska, Kraków 1999

Ziemia nowotarska i Zakopane, Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne, Kraków 1966

Anna Biedowa, Moja wieś Bukowina Tatrzańska, Wydawnictwo Bukowina Tatrzańska, Kraków 1997

Góry w Biblii, ks, Tomasz Jelonek, Sacrum i przyroda. W stulecie orlej perci,  Zakopane 2005

Anna Góralczyk- Galica

Antoni Kroh, Sklep Potrzeb Kulturalnych, Prószyński i S-ka, Warszawa 1999

Bogusz Zygmunt Stęczyński, Tatry w dwudziestu czterech obrazach, Wydawnictwo Wacław Bagiński, Wrocław 1997

X. Józef Tischner, Idzie o honor, Oficyna Podhalańska, Kraków 1994

Opracowała: Joanna Kurzawa

Foto w artykule: "Herb Bukowiny", Krzysztof Haładyna